Vücudun faydalı uyaranı: Ateş

Ateş sayesinde hastalıkların önceden belirlenebileceğini biliyor muydunuz?

Bebeklerde ve çocuklarda görülen ateş, anne-babaların en tedirgin olduğu konuların başında geliyor. Ancak ateş, bilinenin aksine çocuk için zararlı bir unsur değil. Tam bilakis çocukta gelişebilecek herhangi bir rahatsızlığın belirlenmesine ve erken tedbir alınmasına yardımcı oluyor.

Central Hospital’dan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Hasan Ünlütürk, “Ateş, hastalığın sadece bir parçasıdır. Bu sebeple de a??rba?l? bir vaziyet olmadığı sürece gövde için faydalı bir uyarandır. Ayrıca ateşin derecesi ile hastalığın şiddeti arasında herhangi bir ilişki de yoktur” diyor.

Çocukların gövde ısısı daha yüksek

Vücudun yaşamsal işlevlerini yerine getirilebilmesi için belirli bir sıcaklıkta olması gerekir. İnsan beynindeki hipotalamus (ön beyin) sayesinde iç gövde sıcaklığı denetim edilir. Bu sebeple gövde normal şartlar altında dış ortamın sıcaklığından çok çok etkilenmez. Hipotalamus termostat görevi üstlenerek gövde ısısını soğuk veya sıcağa karşı dengede tutar. Normal gövde sıcaklığı 37,2 ile 37,7 radde arasında değişir. Gövde sıcaklığının bu değerler üzerinde olmasına yüksek ateş denir. Çocukların normal gövde sıcaklığı yetişkinlere nazaran biraz daha yüksektir. Bu gayet normal bir durumdur.

Ateş bağışıklık sistemini uyarır

Ateşin 2 başlıca görevi vardır. Bunlar bağışıklık sistemini uyarmak ve saldırgan mikroplarla savaşmaktır. Herhangi bir mikrop vücuda yerleştiğinde ilk olarak makrofaj (büyük yiyiciler) olarak adlandırılan hücreler mikropla savaşır. Bu hücreler daha sonra mikrobu yok etmeye başlar. Makrofajlar tarafından uyarılan bağışıklık sistemi de pirojen (ateş yapıcı) maddenin sentezlenmesine neden olurlar. Bu sebeple gövde sıcaklığında artış yaşanır.

Terleme, titreme, el ve ayakların soğuması ateş belirtisi

Vücutta ateşin yükselmesiyle bazı bulgular görülmeye başlanır. Titreme, terleme, ellerin ve ayakların soğuması, tüylerin dikenleşmesi ve tiroid uyarıcı hormonun tetiklenmesi gibi durumlar ateşin yükseldiğini işaret eder. Ayrıca terleme vücudun kendi kendini soğutma mekanizmalarından biridir. Çocuğun ateşi yükseldiğinde öncelikle üzerinde kalın giysiler varsa çıkarılmalıdır. Çünkü kalın ve hava aldırmayan kıyafetler gövde sıcaklığını dışarı geçirmez ve ateşin daha da yükselmesine neden olur. Çocukta ateş yükselirken titreme olması normaldir, ateş düşerken de terleme olur.

Ateşe enfeksiyonlar neden oluyor

Ateşin birçok nedeni olabilir ancak en mühim etken genellikle enfeksiyonlardır. Çocuklar hayatlarının ilk 5-6 yılı içerisinde çok sık virüs enfeksiyonlarına bağlı ateşli hastalıklar geçirebilir. Çocukların savunma sisteminde bir mesele olmadığı sürece, geçirilen hafif dereceli enfeksiyonlar bağışıklık sistemlerini daha da güçlendirir. Ateşe neden olabilen diğer faktörler ise; ilaçlar (antibiyotikler, aspirin vb), aşılar, diş çıkarma, tümörler, romatizmal hastalıklar ve transfüzyon reaksiyonlarıdır (kan nakli tepkimesi).

Ateş gövde için faydalıdır

Ateşin bilinenin aksine vücuda birçok faydası vardır. Bunlar; akyuvar sayısını çoğaltma, antikor üretimini artırma, interferon salgısını artırma (virüslerin hücrelere saldırmasını önleme), mikropların üremesini yavaşlatma ve bakterilerin demirle beslenmesini engellemektir. Özetle ateş, hastalığın sadece bir parçasıdır. Bu sebeple de a??rba?l? bir vaziyet olmadığı sürece gövde için faydalı bir uyarandır. Ayrıca ateşin derecesi ile hastalığın şiddeti arasında herhangi bir ilişki de yoktur.

Enfeksiyonlarla savaşmak için gerekli

Ateş, vücudun enfeksiyonlarla savaşma yöntemlerinden biridir. Çocuğun her ateşi çıktığında doktora gidilmesini gerektirecek bir vaziyet olmayabilir. Dikkatli olmak şartıyla anne-babalar çocuğun ateşini denetim altına alabilir. Ancak bazı durumlarda acilen hekim müdahalesi gerekebilir.

Çocuğun ateşi koltuk altından ölçüldüğünde 37,5 dereceyi geçiyorsa, kulaktan veya makattan ölçüldüğünde ise 38 derecenin üzerindeyse çocuğa ateş düşürücü verilebilir. Çocuğun ateşi 39 radde ya da üzeriyse veya dirençliyse, ılık bir duş aldırılabilir. Ilık suyla ıslatılmış havlularla koltuk altı, diz arkaları, dirsek içleri, boyun çevresi gibi aka damarların yüzeye yakın geçtiği yerlere de kompres yapılabilir. Çocuk 3 aydan daha ufak ise ilk müdahaleden sonra derhal uzman bir doktora başvurulmalıdır.